Hukuki Tercüme

Hukuki tercüme, hak ve yükümlülük doğuran metinlerin başka bir dile aktarılmasıdır. Mahkeme kararı, vekaletname, sözleşme veya şirket evrakı çevirtmesi gereken avukatlar, şirketler ve yurt dışında işi olan kişiler bu hizmeti kullanır. Belgenizi WhatsApp, e-posta veya şube üzerinden iletebilirsiniz. Hangi ülkede ve hangi kuruma verileceğini de yazın, çünkü onay biçimini metnin türü değil, belgeyi alacak makam belirler.

Hukuki çeviri hangi belgeleri kapsar?

• Mahkeme belgeleri: Boşanma ve velayet kararı, veraset ilamı, dava dilekçesi, bilirkişi raporu, tebligat.
• Yetki belgeleri: Genel ve özel vekaletname, çocuğun yurt dışına çıkışı için muvafakatname.
• Sözleşmeler: Satış, kira, iş, distribütörlük, ortaklık ve gizlilik sözleşmeleri.
• Şirket evrakı: Ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri, esas sözleşme, yönetim kurulu kararı.

Nüfus kayıt örneği ve adli sicil belgesi gibi kişisel belgeleri resmî belge tercümesi sayfamızda anlatıyoruz.

Mahkeme kararı tercümesi

Yurt dışına gidecek bir kararda önce kesinleşme şerhine bakın. Boşanma veya velayet kararını işleme alan makamlar uygulamada kararın kesinleştiğini görmek ister. Şerh, mühür ve kaşeler de çeviriye girer, çünkü kurum bunları metnin parçası olarak okur.

Sonraki adım ülkeye göre değişir:

• Apostil Sözleşmesi'ne taraf ülke: Lahey Konferansı (HCCH) kaydına göre adli belgelerde apostili, ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerdeki adalet komisyonu başkanlıkları verir. Kayıt 2012 tarihli olduğu için başvuru noktasını adliyeden teyit edin. Ocak 2024 tarihli bir Dışişleri duyurusu mahkeme kararlarını e-Apostil kapsamında sayıyor. Belgeyi alacak makamın elektronik apostili kabul edip etmediğini sorun.
• Taraf olmayan ülke veya bir ülkenin Türkiye'deki büyükelçiliği: Dışişleri Bakanlığı'na göre bu durumda apostil geçersizdir. Kararın noter onaylı sureti çıkarılır, kaymakamlık veya valilik onayından sonra Tasdik Birimi onay verir.

Apostil kararın içeriğini doğrulamaz. Kararın aslına mı tercümeye mi konacağı konusunda da tek kural yoktur, sırayı belgeyi alacak makamdan öğrenin. Ayrıntılar apostil sayfamızda.

Yabancı mahkeme kararını Türkiye'de kullanacaksanız tercüme tek başına yetmeyebilir. Tanıma veya tenfiz gibi ayrı bir süreç gerekip gerekmediğini avukatınıza sorun.

Vekaletname tercümesi ve yurt dışı yolu

Türkiye'de noterde düzenlenen vekaletnameyi yurt dışında kullanacaksanız Dışişleri'nin tarif ettiği sıra şöyledir:

1. Yeminli tercüman vekaletnameyi istenen dile çevirir.
2. Noter, tercümeyi Türkçe metinle birlikte onaylar.
3. Valilik veya kaymakamlık noter onayını tasdik eder. Noter evrakı Dışişleri'ne doğrudan götürülemez.
4. Tasdik Birimi belgeyi tercümesiyle birlikte tasdik eder.
5. İstenirse belgenin gideceği ülkenin temsilciliği onay verir.

Ülke Apostil Sözleşmesi'ne tarafsa bu zincirin yerine apostil geçer, Dışişleri ayrıca onay vermez. Temsilcilik aşamalarını resmî evrak tasdiki sayfasında bulabilirsiniz.

Vekaletnamede en hassas yer yetki maddeleridir. Ahzu kabz, sulh, ibra ve davadan feragat gibi özel yetkilerden biri çeviride eksik kalırsa vekil o işlemi yurt dışında yapamayabilir.

Sözleşme tercümesi

Sözleşmede tanımlı terimler baştan sona aynı karşılıkla çevrilir. “Alıcı” veya “Teslim Tarihi” metnin ortasında başka kelimeye dönüşürse madde numaraları tutsa bile anlam kayar. Fesih, cezai şart, mücbir sebep, uygulanacak hukuk ve yetkili mahkeme maddeleri ayrıca dikkatle okunur. İki dilli sözleşmede anlaşmazlık halinde hangi metnin esas alınacağı da yazılmalıdır. Bu kararı tercüman değil, taraflar ve avukatları verir.

Kurum sizden noter onaylı sözleşme tercümesi istediyse şunu bilin: Noter tercümanın imzasını ve yemin kaydını onaylar, çevirinin içeriğini doğrulamaz. Adımları noter onaylı tercüme sayfasında anlatıyoruz. Sözleşme özel belge olduğundan HCCH el kitabına göre apostil, sözleşmenin kendisine değil üzerindeki noter onayına ilişkindir.

Şirket evrakı

Yurt dışındaki ticari işlerde ticaret odası da zincire girer. Dışişleri'ne göre oda belgesi önce odadan, sonra valilik veya kaymakamlıktan, en son Bakanlıktan onay alır. Makam belgeyi başka dilde istiyorsa sıra şöyledir: Yeminli tercüman, noter, ticaret odası, kaymakamlık, Dışişleri. Şirketin ticaret unvanı sicildeki yazımıyla korunur.

Terminolojide sık görülen sorunlar

Hukuk dili ülkeye bağlıdır. Sözlükte doğru görünen bir karşılık, başka bir hukuk sisteminde farklı bir kurumu anlatabilir.

• İstinaf ve temyiz: İngilizcede ikisi de çoğu zaman “appeal” olur. Çeviride hangi kanun yolunun kastedildiği açık kalmalıdır.
• Şüpheli, sanık, hükümlü: Bu üç sıfat ceza dosyasının üç ayrı aşamasını gösterir. Tek kelimeyle karşılanırsa dosyanın durumu yanlış anlaşılır.
• Velayet: Arap ülkelerinin hukukunda çoğu zaman iki kavrama ayrılır: Çocuğun bakımı ve hukuki temsili. Hangisinin kastedildiği karardan okunur.
• Tazminat: İngilizcede bağlama göre “damages”, “compensation” veya “indemnity” olur.

Noter yeminli ve adli yeminli tercüman farkı

Noter yeminli tercümanın noterde yemin tutanağı vardır ve noter işlemlerinde çeviri yapar. Yeminli tercüme dediğimiz iş budur. Adli yeminli tercüman ise uygulamada tercüman bilirkişi olarak da anılır, adalet komisyonu önünde yemin eder ve mahkemenin veya savcılığın görevlendirdiği işlerde çalışır. Duruşma ve ifadede tercümanı görevli makam belirler. Mahkemeye sunacağınız belgede hangi onayın arandığını avukatınızdan veya mahkeme kaleminden öğrenin.

Ücret ve süreyi neler belirler?

Hukuki tercümenin ücreti belgeye göre değişir. Metnin uzunluğu, dil çifti ve belgenin okunabilirliği çeviri bedelini etkiler. El yazılı şerhler ve silik mühürler süreyi uzatabilir. Noter ücreti ile apostil veya tasdik takibi çeviriden ayrı kalemlerdir. Hızlı teslim belge türüne, dile ve onay ihtiyacına göre mümkün olabilir. Net tutar ve tarih, belgeyi gördükten sonra teklifte yazılır.

Belgeyi göndermeden önce

1. Çevrilecek bütün sayfaları gönderin, arka yüzdeki şerhleri unutmayın.
2. Ülkeyi, kurumu ve istenen onayı yazın. Kurumun yazısı varsa ekleyin.
3. Kişi ve şirket adları için pasaport veya sicil kaydını paylaşın.
4. Yeminli tercüman çeviriyi imzalar. Noter, apostil ve konsolosluk işlemlerinde destek alabilirsiniz.
5. Teslim şubeden veya kargoyla yapılır.

Sık yapılan hata, makama sormadan onay almaktır. Apostilli belgeyi ayrıca Dışişleri'ne götürmek gereksizdir. Apostil tanımayan ülkeye giden belgede ise apostilin iptali ve tasdik yolu gerekebilir.

Gizlilik

Dava dosyaları ve ticari sözleşmeler taraflar arasında kalması gereken bilgiler içerir. Kurumsal işlerde gizlilik sözleşmesi yapılabilir. Ceza dosyası veya sağlık bilgisi taşıyan kararlar için not: Bu belgeler özel nitelikli kişisel veridir, işlenmesi için açık rızanız ayrıca alınır.

Resmî kaynaklar

• HCCH: Apostil yetkili makamları
• Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi sık sorulan sorular
• HCCH Apostil El Kitabı
• Bakü Büyükelçiliği e-Apostil duyurusu (8 Ocak 2024)