Tıbbi Tercüme

Tıbbi tercüme, hastaya ait raporların ve sağlık sektörü belgelerinin başka bir dile aktarılmasıdır. Yurt dışında tedavi olacak hastalar ve yakınları, sigorta ya da vize için rapor hazırlayanlar, hastaneler, ilaç ve tıbbi cihaz firmaları bu hizmeti kullanır. Raporunuzu WhatsApp veya e-postayla gönderebilir, İstanbul'daki dört şubemizden birine getirebilirsiniz. Çevirinin kimin tarafından okunacağını da yazın. Tıbbi tercüman raporu başka bir dile taşır, yorumlamaz. Tanı ve tedavi kararı hekiminize aittir.

Hangi hasta belgeleri çevrilir?

• Epikriz: Yatış nedenini, yapılan işlemleri ve taburcu önerilerini özetleyen belgedir. İngilizcedeki karşılığı “discharge summary”dir.
• Patoloji raporu: Biyopsi veya ameliyat materyalinin incelenme sonucudur.
• Tahlil sonuçları: Kan, idrar ve genetik test çıktıları.
• Görüntüleme raporları: MR, BT, ultrason ve PET raporları. CD'deki görüntüler değil, yazılı rapor çevrilir.
• Diğer kayıtlar: Doktor raporu, ameliyat notu, konsültasyon notu, sağlık kurulu raporu, reçete, aşı kartı.

Patoloji raporu tercümesi

Patoloji raporu genellikle makroskopi, mikroskopi ve tanı bölümlerinden oluşur. Tanı bölümünde “derece” (grade) ile “evre” (stage) birbirinin yerine yazılamaz, ikisi farklı ölçülerdir. Tümör boyutu, cerrahi sınır ve lenf nodu sayısı rapordaki gibi aktarılır. ER, PR, HER2 ve Ki-67 gibi belirteçler ile TNM kodları değiştirilmez. “Negatif” ve “pozitif” kelimeleri günlük anlamıyla okunmaz, rapordaki kalıbıyla çevrilir.

Tıbbi çeviride sık görülen sorunlar

Bir epikrizde Türkçe, Latince ve İngilizce terimler yan yana durur. Hatalar çoğu zaman uzun terimlerde değil, küçük ayrıntılarda çıkar:

• Kısaltmalar: KOAH İngilizcede COPD, BT ise CT olur, TA kısaltması kan basıncını gösterir. MS hem multipl skleroz hem mitral stenoz anlamına gelebilir, doğru açılımı raporun bağlamı gösterir.
• Ondalık ayırıcı: Türkçede 1,5 mg yazılan değer İngilizcede 1.5 mg olur. Virgül ile noktanın karışması sayıyı değiştirir.
• Birimler: mg/dL ve mmol/L birbirine dönüştürülmez. Değer, birim ve referans aralığı rapordaki gibi aktarılır.
• Tarihler: 03.04.2026 Türkiye'de 3 Nisan demektir, ABD biçimine alışkın okur 4 Mart sanabilir. Ayı yazıyla vermek karışıklığı önler.
• İlaç adları: Türkiye'deki ticari ad başka ülkede bulunmayabilir. Çeviride ad rapordaki gibi korunur. Etken maddenin de görünmesini istiyorsanız bunu raporu yazan hekimden isteyin.
• El yazısı: Okunamayan kelime tahminle doldurulmamalıdır. Okunamadığı belirtilir, gerekirse hastaneden teyit istenir.

Yurt dışı tedavi için hangi raporlar çevrilmeli?

Önce tedavi olacağınız hastaneden belge listesini isteyin. Liste çoğu zaman son tarihli epikriz, patoloji ve görüntüleme raporları, güncel tahliller ve kullandığınız ilaçlardan oluşur. Yıllar öncesine ait bütün dosyayı çevirtmek gerekmeyebilir. Hangi sayfaların gerektiğini hekiminizle belirlerseniz hem süre kısalır hem ücret azalır.

Hedef dili de hastaneye sorun. Bazı hastaneler İngilizce raporla çalışır, bazıları kendi dilini ister, sigorta şirketi de başka bir dil isteyebilir. Aynı dosya iki kuruma gidecekse bunu baştan söyleyin.

Prospektüs ve kurumsal belgeler

Halk arasında prospektüs denen metnin Türkiye'deki resmî adı kullanma talimatıdır ve hastaya yazılır. Kısa ürün bilgisi (KÜB) ise aynı ilacı sağlık mesleği mensuplarına anlatır. İki metindeki bilgiler uyumludur ama üslup ayrıdır: Kullanma talimatında hastanın anlayacağı cümleler, KÜB'de yerleşik tıbbi terimler gerekir.

İlaç ve cihaz firmalarının çevirttiği başlıca belgeler şunlardır:

• Ruhsat dosyası bölümleri, etiket ve ambalaj metinleri
• Klinik araştırma protokolü, bilgilendirilmiş gönüllü olur formu, etik kurul yazışmaları
• Tıbbi cihaz kullanım ve servis kılavuzları

Yurt dışına gidecek bakanlık belgelerinde şu ayrıntıyı bilmek işe yarar: Dışişleri Tasdik Birimi, Sağlık Bakanlığı'nın Tıbbi İlaç Birimi tarafından onaylanmış evraka onay verilebildiğini belirtiyor.

Sağlık turizmi ve yabancı hastalar

Türkiye'ye tedaviye gelen hastalarda çeviri iki yönlü işler. Hastanın ülkesinden gelen raporlar Türkçeye, burada hazırlanan tedavi planı, onam formu ve epikriz hastanın diline çevrilir. Onam formu yalın yazılmalıdır, çünkü onu imzalayan kişi neyi kabul ettiğini anlamak zorundadır. Tedavi planındaki işlem adlarının epikrizle aynı kalması da dosyayı sonradan okuyacak hekimin işini kolaylaştırır. Muayene veya ameliyat öncesi görüşme için sözlü tercüme, yabancı hastalara yönelik hastane sitesi için web sitesi tercümesi gerekebilir.

Noter onaylı sağlık raporu tercümesi gerekir mi?

Bunu raporu isteyen kurum belirler. Belgeyi yalnız yurt dışındaki hekiminiz okuyacaksa onaysız çeviri yeterli olabilir. Sigorta şirketi, konsolosluk, mahkeme veya işveren ise yeminli tercüme ya da noter onaylı tercüme isteyebilir. Yeminli tercüman çeviriyi imzalar, noter de tercümanın imzasını ve yemin kaydını onaylar. Noter raporun tıbbi içeriğini ve çevirinin içeriğini doğrulamaz. Kurumun tam olarak ne istediğini önceden öğrenirseniz gerekmeyen bir onay için masraf yapmazsınız.

Süreç adım adım

1. Raporu bütün sayfalarıyla gönderin. Telefonla çekiyorsanız sayfa kenarları ve mühür görünsün.
2. Hedef dili, kurumu ve varsa son tarihi yazın. Hastanın adını pasaporttaki yazımıyla ekleyin.
3. Kapsam ve teklif netleşince çeviri başlar.
4. Çeviriyi alınca ad, doğum tarihi, rapor tarihleri ve dosya numarasını özgün belgeyle karşılaştırın.
5. Belgeyi şubeden alabilir veya kargoyla isteyebilirsiniz.

Ücret ve süreyi neler etkiler?

Ücret metnin uzunluğuna, dil çiftine, belgenin türüne ve okunabilirliğine göre değişir. El yazılı bir epikriz, düzgün bir bilgisayar çıktısına göre daha uzun sürer. Onay gerekiyorsa noter bedeli ayrı kalemdir. Yaklaşan bir ameliyat veya sevk için acil tercüme sayfamıza bakın. Belgenin türü, dil ve onay ihtiyacı elverirse hızlı teslim mümkün olabilir. Raporu görmeden tutar söylemek doğru olmaz. Belgeyi gönderin, tıbbi rapor çevirisi için size teklif iletelim.

Sağlık verileri hakkında

Bu belgeler özel nitelikli kişisel veridir, işlenmesi için açık rızanız ayrıca alınır.

Resmî kaynak

• Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi sık sorulan sorular